هر سال هزاران ایرانی در استانبول خانه می خرند. بعضی ها برای زندگی، بعضی برای اقامت و خیلی ها هم برای حفظ ارزش پولشان. ولی تجربه نشان داده بخش زیادی از دردسرهایی که خریدارها بعداً با آن روبه رو می شوند، از چند اشتباه تکراری شروع می شود که با کمی آگاهی می شد از آن ها دوری کرد. در این مطلب ده اشتباه رایج را مرور می کنیم و برای هر کدام راه حل ساده ای پیشنهاد می دهیم
۱. تصمیم گرفتن فقط از روی عکس و ویدیو
عکس های آگهی معمولاً با بهترین نور و زاویه گرفته می شوند. چیزهایی مثل صدای اتوبان کناری، نم دیوار، شیب تند کوچه یا فاصله واقعی تا مترو در عکس دیده نمی شود. اگر خودتان نمی توانید به استانبول بیایید، حداقل از یک فرد مورد اعتماد بخواهید بازدید حضوری انجام دهد یا تماس تصویری زنده بگیرد، نه ویدیوی ضبط شده
۲. نشناختن محله
استانبول شهری با بیش از ۳۹ منطقه است و تفاوت قیمت و کیفیت زندگی بین محله ها خیلی زیاد است. محله ای که برای سرمایه گذاری اجاره ای عالی است، شاید برای خانواده ای با بچه مدرسه ای مناسب نباشد. قبل از هر چیز مشخص کنید هدفتان زندگی است، اجاره دادن یا اقامت، و بعد سراغ محله بروید
۳. بررسی نکردن سند (تاپو)
در ترکیه سند رسمی ملک «تاپو» نام دارد و همه اطلاعات مالکیت، رهن و محدودیت های حقوقی روی آن ثبت می شود. خرید ملکی که روی سندش رهن بانکی یا توقیف ثبت شده، می تواند شما را سال ها درگیر کند. اطلاعات عمومی درباره فرایند ثبت و انتقال سند را می توانید در سایت رسمی اداره ثبت اسناد و املاک ترکیه (TKGM) ببینید، ولی بررسی دقیق سند را حتماً به یک متخصص بسپارید
۴. فرق نگذاشتن بین «کات ایرتیفاکی» و «کات مولکیتی»
در ساختمان های ترکیه دو نوع سند رایج است. کات ایرتیفاکی (Kat İrtifakı) معمولاً برای ساختمان های در حال ساخت صادر می شود و کات مولکیتی (Kat Mülkiyeti) سند کامل واحد در ساختمانی است که پایان کار گرفته. برای بعضی کارها مثل اقدام برای شهروندی، نوع سند و وضعیت پایان کار اهمیت زیادی دارد

۵. نگرفتن گزارش ارزیابی
قیمتی که فروشنده اعلام می کند لزوماً قیمت واقعی بازار نیست. گزارش کارشناسی رسمی که در ترکیه به آن اکسپرتیز می گویند، ارزش واقعی ملک را مشخص می کند و برای خارجی ها هنگام انتقال سند هم لازم است. اگر نمی دانید این گزارش دقیقاً چه چیزهایی را بررسی می کند، مطلب گزارش ارزیابی ملک (اکسپرتیز) در ترکیه را بخوانید
۶. پرداخت بیعانه بدون قرارداد مکتوب
یکی از رایج ترین مشکلات، پرداخت پول به حساب شخصی بدون هیچ قرارداد رسمی است. هر پرداختی، حتی بیعانه کوچک، باید با قرارداد مکتوب و ترجیحاً از طریق حساب بانکی و با مشخصات کامل طرفین انجام شود
۷. در نظر نگرفتن هزینه های جانبی
قیمت خانه فقط بخشی از هزینه است. مالیات انتقال سند، هزینه ترجمه رسمی، گزارش ارزیابی، حق الزحمه مشاور و هزینه های اشتراک آب و برق و گاز را هم باید از اول در بودجه بگذارید تا وسط کار غافلگیر نشوید
۸. اعتماد به هر کسی که فارسی صحبت می کند
فارسی صحبت کردن یک فروشنده یا مشاور به تنهایی دلیل اعتماد نیست. ببینید شرکت ثبت رسمی دارد یا نه، دفتر واقعی دارد یا نه و مدارکش قابل استعلام است یا نه. یک مشاور خوب قبل از اینکه برای فروش عجله کند، اطلاعات کامل و شفاف به شما می دهد
۹. فکر نکردن به فروش دوباره
حتی اگر قصد زندگی طولانی مدت دارید، روزی ممکن است بخواهید ملک را بفروشید یا اجاره بدهید. خانه ای که نزدیک مترو، مدرسه و مرکز خرید باشد، هم راحت تر اجاره می رود و هم راحت تر فروخته می شود
۱۰. شروع کردن بدون یک نقشه راه کامل
خرید ملک در ترکیه مراحل مشخصی دارد: گرفتن کد مالیاتی، باز کردن حساب بانکی، بررسی سند، ارزیابی، قرارداد و در نهایت انتقال سند در اداره تاپو. اگر قبل از شروع، این مسیر را کامل بشناسید، بیشتر اشتباهات بالا خودبه خود حذف می شوند. برای آشنایی قدم به قدم با این مسیر، راهنمای خرید خانه در استانبول و ترکیه در سایت ام تی سی هوم را ببینید
چند اشتباه دیگر که کمتر درباره شان صحبت می شود
غیر از ده اشتباه اصلی، خطاهای کوچک تری هم هست که در تجربه خریداران ایرانی زیاد دیده می شود. شاید هر کدام به تنهایی فاجعه بار نباشند، ولی کنار هم می توانند هزینه و دردسر زیادی ایجاد کنند
بی توجهی به هزینه های ماهانه ساختمان
در مجتمع های جدید استانبول، هزینه ماهانه ای به نام آیدات (Aidat) پرداخت می شود که خرج نگهبانی، نظافت، استخر، باشگاه و نگهداری فضای سبز است. در بعضی مجتمع های لوکس این مبلغ قابل توجه است و اگر قصد اجاره دادن داشته باشید، مستقیم از سود شما کم می کند. قبل از خرید، مبلغ دقیق آیدات و روند افزایش آن در سال های گذشته را بپرسید
نادیده گرفتن وضعیت ثبت اقامت در محله
در چند سال اخیر، ترکیه ثبت اقامت جدید برای خارجی ها را در بعضی محله های پرتراکم محدود کرده است. اگر یکی از اهداف شما گرفتن اقامت است، خرید در محله ای که برای ثبت اقامت بسته است می تواند کل برنامه را به هم بزند. فهرست این محله ها هر چند وقت یک بار به روز می شود، پس قبل از قرارداد آن را بررسی کنید
عجله برای استفاده از تخفیف های لحظه ای
بعضی فروشنده ها با جمله هایی مثل «این قیمت فقط تا آخر هفته است» خریدار را تحت فشار می گذارند. بازار مسکن استانبول بزرگ است و تقریباً همیشه گزینه مشابه دیگری پیدا می شود. تصمیمی که با عجله گرفته شود، معمولاً پرهزینه تر از چند روز صبر کردن است
توجه نکردن به جهت و نور خانه
زمستان های استانبول ابری و بارانی است و خانه ای که نور طبیعی کمی دارد، می تواند در این ماه ها دلگیر و مرطوب باشد. جهت پنجره ها، طبقه و ساختمان های اطراف را در نظر بگیرید و اگر ممکن است در ساعت های مختلف روز بازدید کنید
یک نمونه واقعی از مسیر درست خرید
فرض کنید خانواده ای سه نفره می خواهد در استانبول زندگی کند و فرزندشان به مدرسه می رود. مسیر درست این است که اول محله هایی را پیدا کنند که مدرسه مناسب و دسترسی خوب به مترو دارند. بعد چند هفته در همان محله ها اجاره کوتاه مدت بگیرند یا چند بار بازدید کنند تا با فضای واقعی آشنا شوند. در مرحله بعد سه تا پنج ملک را انتخاب می کنند، سند و گزارش ارزیابی هر کدام را می گیرند و قیمت ها را مقایسه می کنند. فقط وقتی همه این ها روشن شد، قرارداد امضا و پرداخت انجام می شود
این مسیر شاید چند هفته طولانی تر باشد، ولی تقریباً همه اشتباهاتی که در این مطلب گفتیم را حذف می کند و خانواده با اطمینان کامل خانه ای را می خرد که سال ها در آن زندگی خواهد کرد
سؤالاتی که قبل از امضای قرارداد از فروشنده بپرسید
- آیا روی سند رهن، بدهی یا محدودیتی ثبت شده است؟
- ساختمان چه سالی ساخته شده و گواهی مقاومت در برابر زلزله دارد؟
- مبلغ آیدات ماهانه چقدر است و چه خدماتی را پوشش می دهد؟
- هزینه انتقال سند را چه کسی پرداخت می کند؟
- آیا ملک در محله ای است که ثبت اقامت برای خارجی ها باز است؟
- زمان دقیق تحویل کلید و تخلیه ملک چه زمانی است؟
جواب این سؤال ها را حتماً مکتوب بگیرید و اگر چیزی مبهم بود، تا روشن شدنش قرارداد را امضا نکنید
سوالات متداول
آیا خرید خانه در استانبول بدون حضور خودم ممکن است؟
بله، با وکالت نامه رسمی می شود خرید و انتقال سند را بدون حضور انجام داد. ولی در این حالت انتخاب وکیل یا نماینده مورد اعتماد اهمیت خیلی زیادی دارد و بهتر است حداقل یک بار خودتان یا فرد مطمئنی ملک را از نزدیک ببیند
بهترین زمان سال برای خرید خانه در استانبول کی است؟
بازار مسکن استانبول در تمام سال فعال است، ولی در ماه های پاییز و زمستان معمولاً رقابت خریداران کمتر و امکان مذاکره بیشتر است. در عوض بهار و تابستان گزینه های بیشتری در بازار دیده می شود
چقدر زمان لازم است تا سند به نامم شود؟
اگر همه مدارک آماده باشد، از امضای قرارداد تا انتقال سند در اداره تاپو معمولاً چند روز تا چند هفته طول می کشد. گرفتن گزارش ارزیابی و نوبت تاپو بیشترین زمان را می گیرد
جمع بندی
خرید خانه در استانبول اگر با برنامه و اطلاعات درست انجام شود، می تواند یکی از بهترین تصمیم های مالی و زندگی شما باشد. بیشتر مشکلات از عجله، اعتماد بی جا و ندانستن قوانین شروع می شود. وقت بگذارید، سؤال بپرسید و هیچ پرداختی را بدون قرارداد و بررسی سند انجام ندهید