دلیل باز بودن کرکره پنجره هواپیما در زمان پرواز و فرود

دلیل اصلی و قطعی باز بودن کرکره پنجره های هواپیما در زمان برخاستن و فرود، رعایت پروتکل های ایمنی و آماده باش کامل برای شرایط اضطراری است. این اقدام ساده باعث می شود چشم مسافران به نور محیط عادت کند، خدمه کابین بتوانند بیرون را برای وجود خطر یا آتش سوزی بررسی کنند و در صورت نیاز به تخلیه اضطراری، تیم های نجات دید کاملی به داخل کابین داشته باشند. این قانون توسط تمام سازمان های ایمنی هوانوردی در سراسر جهان به عنوان یک استاندارد حیاتی و غیرقابل تغییر تعیین شده است.

قانون یازده دقیقه حیاتی در هوانوردی

در صنعت هوانوردی، مفهومی به نام فازهای حیاتی پرواز وجود دارد. آمارهای جهانی نشان می دهد که بیش از هشتاد درصد از حوادث و سوانح هوایی در یازده دقیقه از کل زمان پرواز رخ می دهد. این یازده دقیقه شامل سه دقیقه اول برخاستن از زمین و هشت دقیقه آخر پیش از فرود و نشستن روی باند است. به همین دلیل، تمام قوانین ایمنی که توسط مهمانداران به مسافران اعلام می شود، در این بازه زمانی با حساسیت بسیار بیشتری اجرا می شود. باز بودن پنجره ها، صاف بودن پشتی صندلی ها، جمع شدن میزهای جلو و خاموش بودن وسایل الکترونیکی، همگی برای به حداقل رساندن خطرات در همین یازده دقیقه طراحی شده اند.

تطابق بیولوژیکی چشم با نور محیط

یکی از مهم ترین دلایل فیزیولوژیکی باز بودن پنجره ها، مربوط به نحوه عملکرد چشم انسان است. چشم انسان برای تطابق با تغییرات ناگهانی نور به زمان نیاز دارد. اگر در یک پرواز شبانه، کرکره پنجره ها بسته باشد و کابین تاریک باشد، چشم مسافران به تاریکی عادت می کند. در صورت بروز یک حادثه و نیاز به تخلیه اضطراری، باز شدن درها و ورود نور بیرون یا نور آتش، باعث موقتاً کور شدن یا به شدت خیره شدن چشم مسافران می شود. این حالت حتی برای چند ثانیه می تواند باعث سردرگمی، ترس و تاخیر در فرار شود.

وقتی پنجره ها باز هستند، نور بیرون به داخل کابین می تابد و چشم مسافران به طور طبیعی با نور محیط بیرون تنظیم می شود. در این حالت، اگر حادثه ای رخ دهد، مسافران دید کافی برای پیدا کردن مسیرهای خروج و فرار از کابین را دارند. به همین دلیل است که در پروازهای شبانه، مهمانداران نور داخل کابین را نیز در زمان برخاستن و فرود کم می کنند تا این تطابق نوری به بهترین شکل ممکن انجام شود.

ارزیابی محیط بیرون توسط خدمه پرواز

در شرایط اضطراری، تصمیم گیری برای باز کردن درهای خروج اضطراری بر عهده مهمانداران است. آن ها نمی توانند بدون دیدن محیط بیرون، در را باز کنند. اگر در سمت چپ یا راست هواپیما آتش سوزی، نشت سوخت، یا آب عمیق وجود داشته باشد، باز کردن آن در فاجعه بار خواهد بود. پنجره های باز به مهمانداران اجازه می دهد تا در کسری از ثانیه وضعیت بیرون را اسکن کنند و فقط دری را باز کنند که مسیر ایمنی برای تخلیه مسافران است. اگر کرکره ها بسته باشد، آن ها مجبور می شوند پنجره را باز کنند که در شرایط استرس زا و پر از دود، زمان بسیار ارزشمندی را هدر می دهد.

دید کامل تیم های امداد و نجات

در صورت بروز حادثه، تیم های آتش نشانی و امداد و نجات فرودگاه در عرض چند دقیقه خود را به هواپیما می رسانند. آن ها برای ورود به کابین و ارزیابی وضعیت داخلی، نیاز به دید دارند. پنجره های باز به آن ها اجازه می دهد تا از بیرون ببینند داخل کابین چه خبر است، آیا آتش سوزی در داخل رخ داده است، مسافران در چه شرایطی هستند و بهترین نقطه برای شکستن شیشه یا باز کردن درها کجاست. این دید دوطرفه، نجات جان ده ها نفر را تضمین می کند.

بررسی سلامت فیزیکی پنجره و بدنه

در زمان برخاستن، ممکن است سنگریزه یا قطعاتی از باند فرودگاه به بدنه و پنجره های هواپیما برخورد کند. در زمان فرود نیز شرایط مشابهی وجود دارد. اگر کرکره پنجره ها باز باشد، هم مسافران و هم خدمه کابین می توانند هرگونه ترک خوردگی، دود غیرعادی یا تغییر شکل در پنجره ها را بلافاصله گزارش دهند. پنجره های هواپیما از چندین لایه اکریلیک بسیار مقاوم ساخته شده اند، اما بررسی بصری آن ها در فازهای حیاتی پرواز یک اقدام پیشگیرانه استاندارد است.

قانون ۹۰ ثانیه و تست تخلیه اضطراری

سازمان های هواپیمایی جهان مانند FAA در آمریکا و EASA در اروپا، قانونی سخت گیرانه دارند که به قانون ۹۰ ثانیه معروف است. بر اساس این قانون، هر مدل جدیدی از هواپیما باید ثابت کند که می تواند تمام مسافران و خدمه خود را در کمتر از ۹۰ ثانیه، در شرایطی که نیمی از خروجی ها مسدود هستند، تخلیه کند. در این تست های شبیه سازی شده، باز بودن پنجره ها و نورپردازی خاص کابین، بخش جدایی ناپذیر از فرآیند است. مهندسان ایمنی متوجه شده اند که وقتی مسافران دید بیرونی دارند و چشم هایشان به نور عادت کرده است، سرعت تصمیم گیری و حرکت آن ها به سمت خروجی ها به شکل چشمگیری افزایش می یابد. بنابراین، باز بودن پنجره ها در پروازهای واقعی، تمرین و اجرای همان تست ۹۰ ثانیه ای است که جان انسان ها را نجات می دهد.

آیا بستن پنجره ها در ارتفاع کروزینگ خطرناک است؟

بسیاری از مسافران می پرسند چرا وقتی هواپیما به ارتفاع ثابت و کروزینگ می رسد، مهمانداران اجازه می دهند پنجره ها را ببندیم. دلیل این امر آن است که در ارتفاع سی هزار پایی، خطر برخورد با موانع زمینی، پرندگان یا شرایط اضطراری نیازمند تخلیه فوری وجود ندارد. در این فاز از پرواز، هواپیما در پایدارترین حالت خود قرار دارد و باز یا بسته بودن پنجره ها تاثیر ایمنی خاصی ندارد. به همین دلیل، در پروازهای طولانی، مسافران می توانند برای استراحت یا تماشای مناظر، کرکره ها را مدیریت کنند. البته در برخی شرکت های هواپیمایی، برای جلوگیری از خیره شدن چشم مسافران در روزهای آفتابی و حفظ خواب دیگران، قوانین خاصی برای بستن پنجره ها در طول پرواز وضع می شود.

سوالات متداول درباره قوانین پنجره هواپیما

جمع بندی نهایی

قوانین ایمنی در صنعت هوانوردی هیچ گاه بدون دلیل وضع نمی شوند و هر کدام از آن ها نتیجه سال ها تحقیق، تحلیل سوانح گذشته و مهندسی دقیق است. باز بودن کرکره پنجره های هواپیما در زمان برخاستن و فرود، یک اقدام ساده اما بسیار حیاتی است که زنجیره ای از ایمنی را از تطابق چشم مسافران تا دید خدمه و تیم های نجات تکمیل می کند. دفعه بعد که در هواپیما نشستید و مهماندار از شما خواست کرکره را باز کنید، با آگاهی کامل از اهمیت این موضوع، با همکاری به ایمنی پرواز خود و دیگران کمک کنید.